İçindekiler
- Egzama (Atopik Dermatit) Nedir ve Cilt Bariyeri Neden Önemlidir?
- Egzama Dostu Cilt Bakım Rutininin 4 Temel Prensibi
- Adım Adım Egzama Dostu Cilt Bakım Rutini Rehberi
- Nemlendirici Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Aktif İçerikler
- Egzamalı Ciltler İçin Banyo ve Duş Alışkanlıkları
- Yaşam Tarzı ve Çevresel Faktörlerin Yönetimi
- Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Egzama (Atopik Dermatit) Nedir ve Cilt Bariyeri Neden Önemlidir?
Egzama, tıbbi adıyla atopik dermatit, ciltte yoğun kaşıntı, kızarıklık, kuruluk, pullanma ve bazen sulantı ile karakterize kronik, tekrarlayıcı bir inflamatuar cilt hastalığıdır. Genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi fonksiyon bozukluğu, çevresel tetikleyiciler ve en önemlisi cilt bariyer defektinin karmaşık etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Sağlıklı bir cilt, "tuğla ve harç" modeline benzetilebilir; keratinositler (cilt hücreleri) tuğlaları, hücreler arasındaki lipidler (yağlar) ise harç görevini görerek sağlam bir koruyucu bariyer oluşturur. Egzamada, özellikle filaggrin adı verilen bir proteinin eksikliği veya işlev bozukluğu nedeniyle bu lipid yapısı bozulur ve bariyer geçirgen hale gelir. Egzama cilt bakım rutini hakkında bilmeniz gerekenler aşağıda.
Bu bariyer bozukluğunun iki temel sonucu vardır: Birincisi, ciltten su kaybı (trans-epidermal su kaybı) artar ve cilt aşırı kurur. İkincisi, alerjenler, tahriş edici maddeler, mikroplar ve kirleticiler cilde daha kolay nüfuz ederek bağışıklık sistemini tetikler ve iltihabi yanıtı başlatır. Bu da egzamanın tipik kaşıntılı, kızarık görünümüne yol açar. Araştırmalar, egzamalı bireylerin cildindeki nem içeriğinin sağlıklı bireylere kıyasla belirgin şekilde düşük olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, egzama cilt bakım rutininin temel amacı, bu hasarlı bariyeri onarmak, nemi hapsetmek, iltihabı sakinleştirmek ve cildi dış etkenlerden korumaktır.
Egzama Dostu Cilt Bakım Rutininin 4 Temel Prensibi
Etkili bir atopik dermatit cilt bakımı planı, dört temel prensip etrafında şekillenir. Bu prensipler, semptomları yönetmekten çok, altta yatan bariyer defektini iyileştirmeye ve yeni alevlenmeleri önlemeye odaklanır.
Prensip 1: Nazik Temizleme. Egzamalı cilt, sert temizleyicilere ve sıcak suya karşı son derece hassastır. Temizleme adımı, cildin doğal yağlarını ve nemini koruyacak şekilde tasarlanmalıdır. pH'ı cilt dostu (5.5 civarında) olan, sülfat (SLS/SLES) içermeyen, kokusuz ve sabun içermeyen (syndet) temizleyiciler tercih edilmelidir. Temizlik, cildin yüzeyini "kazımak" değil, sadece kir, ter ve alerjenleri uzaklaştırmak amacıyla yapılmalıdır. Egzama cilt bakım rutini konusunda dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta şudur:
Prensip 2: Bol ve Sık Nemlendirme. Nemlendirme, egzama tedavisi cilt bakımının kalbidir. Günde en az iki kez, özellikle banyo sonrası cilt henüz nemliyken nemlendirici uygulamak kritik öneme sahiptir. "Islakken Nemlendir" (Soak and Seal) yöntemi, ciltteki suyu hapsederek bariyer fonksiyonunu destekler. Nemlendirici seçimi, cildin ihtiyacına göre merhem, krem veya losyon formunda olabilir.
Prensip 3: Tetikleyicilerden Aktif Kaçınma. Her bireyin tetikleyicisi farklı olabilir. Yaygın tetikleyiciler arasında yünlü veya sentetik kumaşlar, parfümler, esansiyel yağlar, sert sabunlar, toz akarları, polenler, stres ve aşırı sıcak/soğuk sayılabilir. Tetikleyici günlüğü tutmak, kişisel tetikleyicileri belirlemede oldukça faydalıdır.
Prensip 4: Tutarlılık ve Sabır. Cilt bariyerinin onarılması haftalar, hatta aylar alabilir. Semptomlar azaldığında bakım rutinini gevşetmek, yeni bir alevlenmeye davetiye çıkarabilir. Bakım, iyi günlerde de kötü günlerde de istikrarlı bir şekilde sürdürülmelidir. Araştırmalar, egzama cilt bakım rutini ile ilgili önemli sonuçlar ortaya koymaktadır.
Adım Adım Egzama Dostu Cilt Bakım Rutini Rehberi
Atopik cilt rutini oluştururken her adımın özenle planlanması gerekir. İşte günde iki kez uygulayabileceğiniz, basit ama etkili bir rehber:
Ayrıca Okuyun
Atopik Dermatit İçin Cilt Bakımı | e-EczacıAyrıca Okuyun
Atopik Dermatit İçin Cilt Bakımı | e-EczacıAyrıca Okuyun
Atopik Dermatit İçin Cilt Bakımı | e-EczacıAyrıca Okuyun
Akne ve Sivilce İçin Cilt Bakım Rutini | e-EczacıAdım 1: Nazik Temizleme. Yüzünüzü ve vücudunuzu ılık suyla ıslatın. Avucunuza nohut büyüklüğünde, kokusuz, yumuşak formüllü bir temizleyici alın. Cildinize masaj yapmadan, nazikçe uygulayın. Ilık suyla iyice durulayın. Temizleme süresi kısa tutulmalıdır. Uzman danışmanlığında e-Eczacı'da, cilt bariyerine saygılı formülleriyle öne çıkan temizleyici seçeneklerini bulabilirsiniz.
Adım 2: Nemlendirme (Günün En Kritik Adımı). Temizlik sonrası cildinizi havluyla ovalamadan, hafif dokunuşlarla kurulayın. Cilt yüzeyi hala hafif nemliyken (ideal olarak 3 dakika içinde) nemlendiricinizi uygulayın. Merhem veya krem formundaki ürünleri avucunuzda hafifçe ısıtarak, cilde yumuşak, aşağıdan yukarı dairesel hareketlerle yedirin. Egzama nemlendirici kullanımında miktar cömert olmalıdır; cilt tamamen emene ve yumuşak bir his bırakana kadar sürmeye devam edin. Egzama cilt bakım rutini değerlendirilirken bu faktörler göz önünde bulundurulmalıdır.
Adım 3: Hekim Tarafından Reçete Edilen Tedavilerin Uygulanması. Dermatoloğunuzun reçete ettiği topikal kortikosteroid veya kalsinörin inhibitörü gibi ilaçları nemlendirici öncesi mi sonrası mı uygulayacağınızı mutlaka öğrenin. Genel kural, ilacın temiz ve kuru cilde uygulanması, ardından beklenen süre geçtikten sonra (genellikle 15-30 dakika) nemlendirici sürülmesidir. Ancak, "ıslak cilde ilaç" gibi farklı protokoller de olabilir; bu nedenle hekiminizin talimatını takip etmek esastır.
Adım 4: Güneşten Korunma. Egzamalı cilt, güneş yanığına ve tahrişe daha yatkındır. Dışarı çıkarken, mineral filtreli (çinko oksit veya titanyum dioksit) fiziksel güneş kremleri tercih edilmelidir. Bu filtreler cilt yüzeyinde bariyer oluşturur ve kimyasal filtrelere kıyasla daha düşük alerji riski taşır. Ürünün kokusuz ve hipoalerjenik olmasına dikkat edin.
Nemlendirici Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Aktif İçerikler
Egzamalı cilt için hangi nemlendirici kullanılmalı sorusunun cevabı, içerik listesinde gizlidir. İdeal bir nemlendirici, bariyer onarıcı, nem tutucu ve yumuşatıcı bileşenleri bir arada bulundurmalıdır.
| İçerik Kategorisi | Örnek Aktifler | Ana İşlevi | Önemli Not |
|---|---|---|---|
| Bariyer Onarıcılar | Seramidler (1, 3, 6-II), Kolesterol, Serbest Yağ Asitleri | Cilt hücreleri arasındaki lipid yapısını taklit ederek bariyeri güçlendirir. "Harç" görevi görür. | Seramid içeren nemlendiriciler, klinik çalışmalarda egzama semptomlarını ve bariyer fonksiyonunu iyileştirmede etkili bulunmuştur (Coderch ve ark., 2003). |
| Nem Tutucular (Hümektanlar) | Gliserin, Hyalüronik Asit, Üre | Çevreden ve cildin derin katmanlarından su çekerek cildin nemlenmesini sağlar. | Üre, konsantre bir nemlendiricidir ancak %10'u geçen konsantrasyonlarda veya çok hasarlı ciltte hafif yanma hissine neden olabilir. |
| Yumuşatıcılar (Oklüzifler) | Vazelin, Shea Yağı, Mineral Yağ, Skualen | Cilt yüzeyinde koruyucu bir film tabakası oluşturarak suyun buharlaşmasını engeller. | Vazelin, en güçlü oklüziflerden biridir ve özellikle gece bakımında kuru bölgelere uygulanabilir. |
| Sakinleştirici/Anti-inflamatuar | Yulaf Özü (Avenantramidler), Niasinamid (B3), Panthenol (B5) | Kaşıntı ve kızarıklığı azaltır, cilt bariyerinin iyileşme sürecini destekler. | Kolloidal yulaf özü, kaşıntıyı azaltmada etkinliği kanıtlanmış doğal bir bileşendir (Rebello ve ark., 1984). |
Kaçınılması Gereken Potansiyel Tahriş Ediciler: Parfüm (fragrance/parfum) ve esansiyel yağlar, alkol (denatüre alkol gibi kurutucu türler), sodyum lauril/laureth sülfat (SLS/SLES), formaldehit salan koruyucular (quaternium-15, DMDM hydantoin) ve boyalar. Ürün etiketinde "kokusuz" (fragrance-free) ibaresi aramak önemlidir; "doğal koku" veya "parfümsüz" (unscented) ifadeleri maskelenmiş kokular içerebilir.
Egzamalı Ciltler İçin Banyo ve Duş Alışkanlıkları
Atopik dermatit banyo rutini nasıl olmalı sorusu, bakımın bel kemiğini oluşturur. Doğru banyo alışkanlıkları, cildi temizlerken aynı anda nemlendirir ve sakinleştirir.
Ayrıca Okuyun
Akne ve Sivilce İçin Cilt Bakım Rutini | e-EczacıAyrıca Okuyun
Akne ve Sivilce İçin Cilt Bakım Rutini | e-EczacıAyrıca Okuyun
Akne ve Sivilce İçin Cilt Bakım Rutini | e-EczacıAyrıca Okuyun
Sağlıklı Cilt İçin Günlük Bakım Rutini | e-EczacıSıklık ve Süre: Her gün banyo yapmak gerekli değildir; günaşırı veya cildin ihtiyacına göre daha seyrek banyo yapılabilir. Banyo/duş süresi 10-15 dakikayı geçmemelidir. Daha uzun süre suda kalmak, cildin doğal yağlarını çözerek kurumasını artırır.
Su Sıcaklığı: Ilık su kullanılmalıdır. Çok sıcak su, ciltteki kan damarlarını genişleterek kaşıntıyı şiddetlendirebilir ve bariyer lipidlerini uzaklaştırabilir.
Banyo Katkıları: Ilık banyo suyuna bir bardak kadar ince öğütülmüş kolloidal yulaf ezmesi eklemek, kaşıntıyı ve iltihabı azaltmaya yardımcı olabilir. Alternatif olarak, dermatoloğunuzun önerebileceği özel banyo yağları veya yıkama yerine kullanılan temizleme yağları da mevcuttur. Sodyum bikarbonat (karbonat) banyoları bazı kişilerde rahatlama sağlasa da, cildin pH'ını değiştirerek bazı bireylerde tahrişe yol açabilir; dikkatli kullanılmalıdır.
Kurutma ve Nemlendirme Zamanlaması: Banyodan çıktıktan sonra cildinizi havluyla ovalamayın. Bunun yerine, yumuşak bir havluyla cildinize hafifçe dokunarak fazla suyu alın. Cilt hala belirgin şekilde nemliyken (ideal olarak 3 dakika içinde) nemlendiricinizi tüm vücudunuza uygulayın. Bu "ıslağı mühürleme" işlemi, banyo suyunun ciltte hapsolmasını sağlayarak nemlendiricinin etkinliğini %60'a varan oranda artırabilir.
Yaşam Tarzı ve Çevresel Faktörlerin Yönetimi
Atopik cilt için günlük bakım nasıl yapılır sorusu, sadece banyo ve krem sürmekle sınırlı değildir. Günlük yaşam alışkanlıkları ve çevre de semptomları doğrudan etkiler.
Giysi Seçimi: Cilde direkt temas eden giysilerde %100 pamuk, ipek veya bambu gibi yumuşak, nefes alan kumaşlar tercih edilmelidir. Yün, sert sentetikler (polyester, naylon) ve kaşındırıcı etiketlerden kaçınılmalıdır. Yeni alınan tüm giysiler, ciltte kalabilecek kimyasalları uzaklaştırmak için yıkanmadan giyilmemelidir.
Çamaşır Yıkama: Kokusuz, boyasız ve hipoalerjenik çamaşır deterjanları kullanılmalıdır. Deterjan ve yumuşatıcı kalıntılarını en aza indirmek için ek durulama döngüsü programı kullanmak faydalı olabilir.
Ortam Nemlendiricileri: Özellikle kış aylarında ısıtıcıların neden olduğu kuru hava, cilt kuruluğunu ve kaşıntıyı artırır. Evinizde, özellikle yatak odanızda bir nemlendirici cihaz (humidifier) kullanmak, ortam nemini %40-60 arasında tutarak cildinizin nem kaybını azaltmaya yardımcı olabilir.
Stres Yönetimi: Stres, egzama alevlenmelerinin bilinen bir tetikleyicisidir. Stres, vücutta inflamatuar kimyasalların salınımını artırarak kaşıntı döngüsünü başlatabilir veya şiddetlendirebilir (Suárez ve ark., 2012). Meditasyon, derin nefes egzersizleri, hafif yoga veya sevdiğiniz bir hobiye zaman ayırmak stres yönetiminde etkili olabilir.
Beslenme ve Tetikleyiciler: Bazı bireylerde belirli gıdalar (inek sütü, yumurta, soya, buğday, fındık/fıstık, kabuklu deniz ürünleri) egzamayı tetikleyebilir. Ancak, bu herkes için geçerli değildir. Besin alerjisi şüphesi varsa, kendi kendinize kısıtlayıcı bir diyet uygulamak yerine mutlaka bir alerji uzmanına veya diyetisyene başvurulmalıdır. Yanlış yapılan eliminasyon diyetleri besin yetersizliklerine yol açabilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Evde bakım ve düzenli nemlendirme ile kontrol altına alınamayan durumlarda tıbbi yardım almak çok önemlidir. Aşağıdaki durumlardan herhangi biri söz konusu olduğunda bir dermatoloji uzmanına başvurmanız gerekir:
- Şiddetli ve geçmeyen kaşıntı nedeniyle uyku düzeniniz veya günlük aktiviteleriniz bozuluyorsa.
- Cilt lezyonlarında sarı kabuklanma, yeşilimsi akıntı, artan kızarıklık, sıcaklık veya ağrı gibi ikincil bakteriyel enfeksiyon belirtileri varsa.
- Reçetesiz satılan ürünler ve temel bakım rutini ile düzelmeyen yaygın kızarıklık ve döküntüler oluşuyorsa.
- Egzama belirtileri aniden şiddetlenirse veya vücudunuzda yeni bölgelerde çıkıyorsa.
- Mevcut reçeteli tedavi planınız artık yeterli gelmiyorsa veya tedaviye yan etkiler eşlik ediyorsa.
- Çocuğunuzda egzama belirtileri varsa, mutlaka bir çocuk doktoru veya çocuk dermatoloğuna danışılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Egzama için en iyi nemlendirici türü hangisidir?
En iyi tür, cildinizin kuruluk derecesine göre değişir. Çok kuru ve hassas ciltler için merhemler (vazelin bazlı) en iyi korumayı sağlar. Kremler, dengeyi iyi kurar ve çoğu yetişkin için uygundur. Losyonlar daha hafiftir ve hafif kurulukta veya vücudun geniş alanları için kullanılabilir. İçerik olarak seramid, gliserin ve yulaf özü gibi bariyer onarıcı ve sakinleştirici bileşenler içeren ürünler öncelikli tercih olmalıdır.
Nemlendiriciyi günde kaç kez uygulamalıyım?
Günde en az iki kez (sabah ve akşam) nemlendirici uygulamak temel kuraldır. Ancak, cildiniz çok kuruyorsa, her el yıkaması veya su teması sonrası ekstra nemlendirme gerekebilir. Banyo sonrası nemlendirme ise kesinlikle atlanmamalıdır. Kış aylarında veya kuru iklimlerde uygulama sıklığı artırılabilir.
Egzamalı ciltler peeling yapabilir mi?
Hayır, aktif egzama dönemlerinde veya hassas ciltlerde fiziksel (taneli) veya kimyasal (AHA/BHA) peeling ürünleri kesinlikle önerilmez. Bu ürünler, zaten hasarlı olan cilt bariyerini daha da zedeleyerek alevlenmeyi şiddetlendirebilir. Cilt bariyeri tamamen iyileştikten ve semptomlar uzun süre kontrol altında kaldıktan sonra, ancak bir dermatoloğun önerisiyle çok hafif formüller denenebilir.
Bebeklerde ve çocuklarda egzama bakım rutini nasıl olmalı?
Bebek ve çocuk cildi daha ince ve hassastır. Temel prensipler aynı olmakla birlikte, ürün seçiminde ekstra dikkatli olunmalıdır. Sadece bebekler için formüle edilmiş, kokusuz, paraben ve boya içermeyen özel nemlendiriciler ve temizleyiciler kullanılmalıdır. Tırnaklar kısa kesilmeli, pamuklu ve yumuşak giysiler giydirilmeli, banyo süresi 5-10 dakikayı geçmemelidir. Bebek ve çocuklarda egzama mutlaka bir çocuk doktoru takibinde yönetilmelidir.
Doğal yağlar (hindistancevizi yağı, zeytinyağı) egzama için iyi midir?
Bazı doğal yağlar yumuşatıcı (oklüzif) özellik gösterebilir, ancak her yağ her ciltte güvenli değildir. Saf hindistancevizi yağı, laurik asit içeriğiyle antimikrobiyal özellikler gösterebilir ve bazı çalışmalarda nemlendirici olarak etkili bulunmuştur. Ancak, zeytinyağı gibi bazı yağlar cilt bariyerine zarar verebilecek oleik asit içerebilir ve tahrişe neden olabilir. Herhangi bir doğal yağı kullanmadan önce mutlaka yama testi yapılmalı ve dermatoloğunuza danışılmalıdır.
Egzama tamamen geçer mi?
Atopik dermatit kronik bir durumdur, yani uzun süreli ve tekrarlayıcı bir seyir gösterir. Çocukluk çağında başlayan egzamanın bir kısmı ergenlikte veya yetişkinlikte tamamen iyileşebilir. Ancak, bir kısmı yetişkinliğe taşınır veya yetişkinlikte yeni başlayabilir. Doğru bakım, tetikleyicilerden kaçınma ve gerektiğinde tıbbi tedavi ile semptomlar uzun süreli olarak kontrol altına alınabilir ve alevlenmeler en aza indirilebilir.
Stres egzamayı gerçekten tetikler mi?
Evet, stres egzama alevlenmelerinin önemli bir tetikleyicisidir. Stres, vücutta kortizol gibi hormonların ve inflamatuar sitokinlerin salınımını artırarak ciltteki iltihabi süreci şiddetlendirebilir. Ayrıca, stresli dönemlerde farkında olmadan cildi kaşıma eğilimi artar, bu da "kaşıntı-kaşıma döngüsünü" başlatarak cilt bariyerine fiziksel hasar verir ve durumu kötüleştirir.
Egzama bulaşıcı mıdır?
Hayır, egzama (atopik dermatit) kesinlikle bulaşıcı değildir. Bir başkasına temas, paylaşım veya yakınlık yoluyla geçmez. Egzama, kişinin kendi genetik yapısı, bağışıklık sistemi ve çevresel faktör lerin etkileşimi sonucu ortaya çıkan, kronik bir enflamatuar cilt durumudur. Bu yanlış anlaşılma, ciltteki kızarıklık, pullanma ve bazen sulantılı görüntü nedeniyle sıkça ortaya çıkar. Ancak bu belirtiler, mikrobik bir enfeksiyondan (bakteri, virüs, mantar) kaynaklanmaz. Egzamanın bulaşıcı olmadığını bilmek, hem hastaların sosyal hayatını rahatlatır hem de aile üyeleri ve arkadaşlar arasındaki endişeyi giderir.
Egzama tamamen geçer mi?
Atopik dermatit, kronik (uzun süreli) ve tekrarlayıcı (alevlenmelerle seyreden) bir durumdur. Çocukluk çağında başlayan vakaların yaklaşık %60'ı ergenlik döneminde büyük ölçüde iyileşme gösterir veya tamamen kaybolur. Yetişkinlikte devam eden veya yetişkinlikte başlayan formlar ise genellikle hayat boyu dalgalanmalar şeklinde seyredebilir. "Tamamen geçmek" yerine, doğru bir cilt bakım rutini, tetikleyicilerden kaçınma ve gerektiğinde tıbbi tedavi ile durumu kontrol altına almak ve alevlenmeleri en aza indirmek mümkündür. Remisyon (semptomsuz dönem) dönemleri aylarca hatta yıllarca sürebilir.
Egzama ile sedef hastalığı aynı şey midir?
Hayır, egzama (atopik dermatit) ve sedef hastalığı (psoriasis) birbirinden farklı iki kronik cilt rahatsızlığıdır. Her ikisi de kızarıklık, kaşıntı ve pullanmaya neden olabilse de, altında yatan mekanizmalar ve klinik görünümleri farklıdır. Egzama, daha çok bağışıklık sisteminin alerjenlere aşırı tepkisi (Tip 2 inflamasyon) ve cilt bariyer bozukluğu ile ilişkilidir. Sedef hastalığında ise bağışıklık sistemi (özellikle T hücreleri) yanlışlıkla sağlıklı cilt hücrelerine saldırarak, cilt hücrelerinin aşırı hızda (normalden 10 kat daha hızlı) üretilmesine ve birikmesine neden olur. Bu da gümüşi, kalın kabuklu plaklarla karakterizedir. Egzama daha çok dirsek içi, diz arkası, yüz gibi bölgelerde görülürken, sedef genellikle dirsek-diz dış yüzleri, saçlı deri ve bel bölgesinde ortaya çıkar.
Sonuç
Egzama (atopik dermatit), genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi tepkisi ve zayıf cilt bariyerinin çevresel tetikleyicilerle birleşmesi sonucu ortaya çıkan, yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen kronik bir cilt durumudur. Temel belirtileri kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ve pullanmadır. Tedavi ve yönetim stratejisi, her hastada farklılık göstermekle birlikte, temel olarak cilt bariyerini onarmak (düzenli nemlendirme), tetikleyicilerden kaçınmak ve iltihabı kontrol altına almak üzerine kuruludur. Bu süreçte, hekiminizin önerdiği tedavi planına uymak, doğru cilt bakım ürünlerini kullanmak ve stres yönetimi gibi yaşam tarzı değişiklikleri büyük önem taşır. Egzamanın bulaşıcı olmadığını ve doğru yaklaşımla etkili bir şekilde kontrol edilebileceğini bilmek, bu durumla yaşamayı kolaylaştıracaktır.
e-Eczacı'da, cilt bariyerini desteklemeye ve nem dengesini sağlamaya yardımcı olan, dermatolojik testlerden geçmiş nemlendirici ve onarıcı bakım ürünlerini keşfedebilirsiniz. Unutmayın, bu bilgiler farkındalık amaçlıdır; kesin teşhis ve kişiye özel tedavi planı için mutlaka bir dermatoloji uzmanına danışmanız gerekmektedir.
Referanslar
- Weidinger S, Beck LA, Bieber T, Kabashima K, Irvine AD. Atopic dermatitis. Nat Rev Dis Primers. 2018;4(1):1.
- Boguniewicz M, Leung DY. Atopic dermatitis: a disease of altered skin barrier and immune dysregulation. Immunol Rev. 2011;242(1):233-46.
- Langan SM, Irvine AD, Weidinger S. Atopic dermatitis. Lancet. 2020;396(10247):345-360.
- Cork MJ, et al. Epidermal barrier dysfunction in atopic dermatitis. J Invest Dermatol. 2009;129(8):1892-908.
- Silverberg JI, Hanifin JM. Adult eczema prevalence and associations with asthma and other health and demographic factors: a US population-based study. J Allergy Clin Immunol. 2013;132(5):1132-8.
- Kim JP, et al. Diet and atopic dermatitis. Korean J Fam Med. 2017;38(5):261-267.
- Sroka-Tomaszewska J, Trzeciak M. Molecular mechanisms of atopic dermatitis pathogenesis. Int J Mol Sci. 2021;22(8):4130.
- Wollenberg A, et al. Consensus-based European guidelines for treatment of atopic eczema (atopic dermatitis) in adults and children: part I. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2018;32(5):657-682.
Sağlık Beyanı: Bu içerik, bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Kesin teşhis, tedavi ve takviye kullanımı için lütfen hekiminize danışınız.
Videolar
Bu konuyla ilgili uzman videoları:
